Radca prawny wykonujący zawód ma obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC). W 2026 roku przepisy przewidują możliwość rezygnacji z objęcia ubezpieczeniem grupowym organizowanym przez samorząd, pod warunkiem posiadania własnej polisy spełniającej wymagania prawne. Kluczowe znaczenie mają termin złożenia oświadczenia, właściwy adresat oraz dokument potwierdzający ochronę. Samo zawarcie umowy z ubezpieczycielem nie wystarcza do skutecznego skorzystania z tej możliwości. Konieczne jest również dopełnienie formalności wobec właściwej Okręgowej Izby Radców Prawnych (OIRP).

Obowiązkowe OC radcy prawnego i zasady rezygnacji z polisy grupowej

Podstawę prawną stanowi art. 22⁷ ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym ustawą z 15 maja 2026 r. Zgodnie z nowymi zasadami Krajowa Izba Radców Prawnych (KIRP) zawiera umowę ubezpieczenia na rachunek radców prawnych. Radca może zrezygnować z objęcia tą umową, jeżeli posiada indywidualne OC spełniające wymagania określone w przepisach wykonawczych. Oświadczenie składa się dziekanowi właściwej OIRP. W odróżnieniu od ubezpieczenia radców prawnych, obowiązkowe OC doradców podatkowych podlega odrębnym regulacjom. Informacje dotyczące tej grupy zawodowej znajdują się np. w tym artykule: https://iexpert.pl/radca-prawny/. Nie należy utożsamiać zasad dotyczących doradców podatkowych z obowiązkami radców prawnych wynikającymi z ustawy o radcach prawnych.

Co należy złożyć w terminie 14 dni?

Termin 14 dni dotyczy złożenia oświadczenia o rezygnacji z objęcia umową grupową wraz z dowodem zawarcia własnego ubezpieczenia. Zgodnie z art. 22⁷ ust. 7 ustawy termin biegnie od udostępnienia informacji o zawarciu i warunkach umowy grupowej albo od uzyskania prawa wykonywania zawodu. Właściwym adresatem jest dziekan rady OIRP właściwej ze względu na miejsce zamieszkania radcy prawnego. Dokumenty powinny jednoznacznie potwierdzać, że indywidualna polisa spełnia wymagania dotyczące obowiązkowego OC. W praktyce należy przygotować następujące dokumenty:

• Oświadczenie o rezygnacji z objęcia umową ubezpieczenia zawartą przez KIRP.
• Kopię polisy indywidualnej lub inny dokument ubezpieczenia wystawiony przez zakład ubezpieczeń.
• Dokumenty pozwalające potwierdzić zakres ochrony i sumę gwarancyjną.
• Dane umożliwiające identyfikację radcy prawnego i przypisanie dokumentów do właściwej izby.

Przed złożeniem dokumentów należy sprawdzić, czy indywidualna polisa obejmuje odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone podczas wykonywania czynności zawodowych. Istotne są także suma gwarancyjna, okres ubezpieczenia oraz zakres wyłączeń. OIRP może zweryfikować spełnienie obowiązku na podstawie przedstawionej polisy lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy. Sam certyfikat bez informacji pozwalających ustalić zakres ochrony może wymagać uzupełnienia.

Jak liczyć termin i uniknąć przerwy w ochronie?

Termin 14 dni należy odróżnić od zasad dotyczących kolejnego okresu ubezpieczenia. Ustawa reguluje również sytuację, w której indywidualna polisa wygasa. Aby uniknąć objęcia radcy prawnego umową grupową na następny okres, oświadczenie wraz z dowodem zawarcia nowej polisy należy złożyć nie później niż 14 dni przed końcem dotychczasowej ochrony. Brak dokumentów w tym terminie powoduje objęcie radcy prawnemu ubezpieczeniem grupowym od dnia następującego po zakończeniu indywidualnej polisy. Dlatego daty obowiązywania umowy i terminy formalne powinny być monitorowane niezależnie.

Przed przekazaniem oświadczenia warto przeprowadzić kontrolę dokumentacji. Szczególne znaczenie mają następujące czynności:

• Ustalenie daty udostępnienia informacji o warunkach umowy grupowej.
• Potwierdzenie daty uzyskania prawa wykonywania zawodu, jeśli dotyczy.
• Sprawdzenie, czy suma gwarancyjna i zakres polisy odpowiadają wymaganiom ustawowym.
• Przekazanie kompletu dokumentów dziekanowi właściwej OIRP w wymaganym terminie.
• Zachowanie potwierdzenia złożenia oświadczenia oraz kopii dokumentów ubezpieczeniowych.

Ustawa przewiduje również odpowiedzialność dyscyplinarną za niespełnienie obowiązku ubezpieczenia przez radców prawnych, którzy zrezygnowali z polisy grupowej. Własna polisa nie zwalnia z obowiązku utrzymywania wymaganej ochrony przez cały okres wykonywania zawodu. Konieczne jest również terminowe odnawianie ubezpieczenia i przekazywanie dokumentów zgodnie z ustawą.

Co oznaczają nowe przepisy dla radcy prawnego?

W 2026 roku radca prawny posiadający indywidualne OC może zrezygnować z objęcia umową grupową, jeżeli spełnia wymagania ustawowe i dochowa formalności. W terminie 14 dni należy złożyć dziekanowi właściwej OIRP oświadczenie o rezygnacji oraz dowód zawarcia ubezpieczenia. Osobno trzeba kontrolować termin końca własnej polisy i z odpowiednim wyprzedzeniem dostarczyć dokumenty na kolejny okres. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zachowanie potwierdzeń złożenia dokumentów oraz sprawdzenie aktualnych wymogów w swojej izbie. O skuteczności rezygnacji decydują łącznie właściwy dokument, termin i zgodność indywidualnej ochrony z przepisami.